Sluit
Menu
Fris en warm

Enigszins riskant is het wel om een gebouw de naam Eldorado te geven. Het staat voor goud, rijkdom, een paradijs op aarde. Maar gebouwen hebben nu eenmaal de neiging om te verouderen, hun glans en aantrekkingskracht te verliezen. Seniorencomplex Eldorado in Zeist verging dat niet anders. Veertig jaar na de bouw voldeed het niet meer aan de eisen van deze tijd. Reden voor woningcorporatie Woongoed Zeist om het te renoveren. De 72 appartementen moesten ondermeer een nieuwe badkamer krijgen en een nieuwe keuken waar niet langer op gas wordt gekookt maar elektrisch. Met isolatie van de begane grondvloer, het dak en de gevel wilde de verhuurder het gebouw een stuk energiezuiniger maken en energielabel B realiseren. De spouw isoleren was een optie maar met de keuze voor een buitengevelisolatiesysteem wilde architect agNOVA energielabel A in de wacht slepen én het uiterlijk van het gebouw naar een hoger niveau brengen.

Bekende nieuwkomer

Eén van de systemen die de architect voorstelde was Knauf Skin. Enigszins verrassend wel want in Nederland is Knauf een relatief nieuwe speler op de buitengevelisolatiemarkt. “In Duitsland doen we dit al 25 jaar maar Nederland was lange tijd een lastige markt”, zegt Jelco Hendriks, projectadviseur gevelisolatie bij Knauf. “In de jaren tachtig is er veel slecht werk geleverd waardoor het imago van buitengevelisolatie een flinke knauw heeft gekregen. Inmiddels is dat weer aardig hersteld. En door de huidige duurzaamheidswensen en -eisen en de beperkte resultaten die je met spouwisolatie kunt realiseren, is buitengevelisolatie weer een serieuze optie geworden.  Vandaar dat Knauf een jaar of vier geleden de aandacht ook op Nederland is gaan richten.” De projectadviseur stelde een gedetailleerd advies op voor de architect en voor aannemer Heilijgers Bouw en droeg L&L Afbouw BV uit ’s-Hertogenbosch aan als verwerker.

Flinke verbetering

Eldorado staat in een groene omgeving met veel struiken en grote bomen. In veertig jaar tijd had dat wel zijn sporen nagelaten, de bakstenen gevel was op sommige plekken behoorlijk groen geworden van de algen. “Om schimmelvorming en problemen met de hechting te voorkomen hebben we de ondergrond eerst met druk gereinigd en er een algendoder op aangebracht”, zegt Jos van Bakel, bedrijfsleider bij L&L Afbouw. De ondergrond was vlak genoeg om het isolatiemateriaal op aan te brengen, alleen moesten er bij de balkons wat brede kitvoegen worden verwijderd. Daar konden L&L en Knauf de hechting niet garanderen.

Het isolatiemateriaal is in verschillende diktes aangebracht. Het merendeel van de EPS-platen is 80 mm dik met een lambda waarde van 0,040. Bij de aansluiting op bestaande kozijnen zou 80 mm teveel zijn, daar is 60 mm gebruikt; wel met een lambda-waarde van 0,032 om niet teveel isolatiewaarde te verliezen. De isolatieplaten zijn gelijmd met Knauf SM700 PRO. Dezelfde cementgebonden en met vezels versterkte mortel is gebruikt voor de hechtwapeningslaag; de gevel is over het gehele oppervlak ingegaasd. Pleisteren gebeurde met de minerale sierpleister Knauf SP260, korrelgrootte 2 mm. Samen met de 0,2 van de ondergrond komt de geïsoleerde gevel uit op een RC-waarde van 2,7.

Opvallende combinatie

De minerale sierpleister is gesausd met een Knauf Protect verfsysteem. De verf is in twee kleuren gebruikt, wit voor de grote oppervlakken en grijs voor een plint. “Die donkerder tint brengt risico’s met zich mee”, zegt Jelco Hendriks. “De helderheidswaarde ligt onder de 20% dus als daar de zon op schijnt kan het isolatiesysteem schade oplopen door thermische spanningen. Daarom is dat grijs met een Fassadol TSR gedaan. Die verf weerkaatst ultra violette en infra rode straling waardoor het oppervlak minder heet wordt.”

De 80 cm hoge grijze band is aangebracht bij de balkons en de galerijen op de twee verdiepingen. De architect wilde hem daar omdat op de begane grond de gevel van een grijze tegelplint van dezelfde hoogte is voorzien. Op twee kopgevels is het gevelisolatiesysteem zelfs van maaiveld tot dakrand met de tegels afgewerkt. De afwerking hoorde niet bij het Skin systeem, al zijn de tegellijm en het voegmiddel wel Knauf-producten. Knauf liet de ongebruikelijke combinatie dan ook eerst testen om verzekerde garantie te kunnen geven.

Bij de keramische afwerking kwam een aantal specifieke eisen om de hoek kijken. Zo moesten de isolatieplaten vanwege het extra gewicht van de tegels gelijmd én geplugd worden. Een ander punt was de kleur van de tegels. Ze zijn grijs en net als bij de verf zorgt dat voor meer warmteopname dan een lichte uitvoering. Om schade door thermische spanningen te voorkomen moesten er vlakken van maximaal 3 x 3 meter worden gemaakt. L&L bracht daarvoor om de drie meter dilataties aan in de eindlaag van het BGI-systeem.

Oppassen voor afsluiten

“Naast vochtopname en porievolume is ook het formaat van de keramische tegel van belang”, zegt Jelco Hendriks die de aandachtspunten voor keramische afwerking ook in het advies opnam. “Het buitengevelisolatiesysteem is dampopen. Om te voorkomen dat je het afsluit, moeten er voldoende voegen zijn. Tegels mochten daarom niet groter zijn dan 0,12 m2 omdat er anders teveel tegeloppervlak in verhouding tot voegen zou zijn.” De architect koos voor verschillende maten tegels; stroken van 60 centimeter lang met breedtes van 5, 10 en 15 cm. “Dat zijn flink wat tegels, en omdat ze met de buttering/floatting methode werden verlijmd, was het een behoorlijk intensieve klus” zegt Jos van Bakel.

“We moesten het ook in een bepaald patroon aanbrengen”, vervolgt hij. “Probleem was alleen dat als je bij de kopgevel de hoek omging, je dat patroon zou moeten doorzetten in de plint. Die loopt onder de kozijnen door en dan kwam de maatverdeling van het patroon net niet lekker uit. We zouden dan een hele strook tegels in de lengte moeten doorzagen. Daarom hebben we onder de vensterbanken een andere maat gezet en dat doorgezet in de rest van de plint.”

Nazorg 

De tegelplint vroeg ook nog om een tamelijk klein maar bepaald niet onbelangrijk detail. “De tegels zijn iets dikker dan de pleisterlaag dus dan heb je de kans dat er water op het uitstekende randje blijft staan. Om dat te voorkomen hebben we ze aan de bovenkant waterdicht afgevoegd, met een beetje afschot. Daar is dan de pleister overheen aangebracht. Zo kan er geen vocht in het systeem komen.” Water loopt weliswaar van het randje af, maar al na een half jaar bleek dat er toch wel wat vuil op bleef liggen. Geen goede zaak voor het aansluitende pleisterwerk. Vandaar dat op initiatief van Heilijgers Bouw-uitvoerder Aart de Zwaan een strook sierpleister van zo’n tien centimeter boven de tegelplint is behandeld met Knauf Finol, dat maakt hem minder kwetsbaar voor esthetische degradatie.
Prima werkomstandigheden

Prima werkomstandigheden

Naast alle details voor de applicatie van het isolatiesysteem had Knauf ook het steigerwerk in het advies opgenomen. Steigerslagen van twee meter, de bovenzijde waterdicht afdekken met transparante zeilen, aan de straatzijde regenwerende gaasnetten met een dichtheid van 90%, 15 cm ruimte tussen steiger en gevel zodat de stukadoors er nog achter konden met rei en spaan; alles stond erin. “De aannemer heeft het steigerplan ook nog vooraf met ons afgestemd, gevraagd of het zo zou werken voor ons”, zegt Jos van Bakel. Uiteraard was het ook in het belang van de aannemer zelf om een goed ingepakte steiger neer te zetten, het weer heeft immers niemand in de hand en de invloed ervan op de planning kan groot zijn. Zeker omdat het gevelwerk in de winter moest worden uitgevoerd. L&L maakte zich daar vooraf wel zorgen over maar door de prima bouwplaatsomstandigheden kon er goed worden doorgewerkt; er waren maar twee dagen waarop de vorst roet in het eten gooide.

Minimale overlast

Met 2300 m2 was Eldorado niet het allergrootste gevelisolatieproject voor het stukadoorsbedrijf uit ’s-Hertogenbosch maar dertien in een dozijn was het werk absoluut niet; al was het maar omdat tijdens de verbouwing de bewoning gewoon moest doorgaan. “We werken wel vaker in bewoonde situaties maar het is altijd een uitdaging om dat vlekkeloos te laten verlopen”, zegt bedrijfsleider Jos van Bakel. Aannemer Heijlijgers bleek de zaakjes echter perfect geregeld te hebben. Er werden wisselkamers gereserveerd, daar konden de bewoners overdag in terecht als het interieur van hun appartement onder handen werd genomen. ’s Avonds en ’s nachts konden ze dan weer terug in hun eigen vertrouwde omgeving. Ook bij de renovatie van de gevel werd de overlast voor de bewoners tot een minimum beperkt. “Normaal wordt zo’n gebouw in één keer helemaal ingepakt”, aldus Jos van Bakel. “Nu gebeurde dat in vier fases zodat de bewoners niet de hele tijd een steiger voor hun raam hadden staan maar na een week of vier weer gewoon naar buiten konden kijken. “Een groot compliment voor Aart de Zwaan, de uitvoerder bij Heilijgers die dit allemaal in goede banen heeft geleid. L&L Afbouw heeft niet één telefoontje gekregen dat er een klacht was. En dat is heel fijn werken voor ons.”

 

Bron: MeBest, December 2018

Bekijk meer over

Projecten


(© Klokhuys)

Eldorado

  • Opdrachtgever: Woongoed Zeist (voorheen De Kombinatie),Zeist
  • Architect: agNOVA, Amersfoort
  • Aannemer: Heilijgers Bouw, Amersfoort
  • Afbouwaanemer en stukadoor: L&L Afbouw, s’-Hertogenbosch
  • Applicatie BGI: Stukadoorsbedrijf van Gils, Breda
  • Applicatie tegelwerk: Van Nuland Tegelwerken, Heesch
  • Gevelreiniging: Active Cleaning, Volendam

Over L&L Afbouw

In 2004 startte Mark Legierse als zzp’er met Stukadoorsbedrijf L&L. Inmiddels zijn er zo’n 150 medewerkers is er naast het stukadoorsbedrijf nog een tweede bedrijf, L&L Afbouw, om opdrachtgevers een compleet pakket te kunnen aanbieden met onder meer tegelwerk, dekvloeren, systeemwanden en -plafonds, schilder- en behangwerk. De klantenkring bestaat voor het overgrote deel uit aannemers en zakelijke opdrachtgevers maar het bedrijf uit ’s-Hertogenbosch bedient ook particuliere klanten. Specialisme is nog altijd alle voorkomende stukadoorswerk, waaronder opvallende activiteiten als betonspuitwerk (ondermeer voor de Efteling en Wildlands) en akoestische spuitpleisters.